Gustav Klimt · 1910 -1911 · Palais Stoclet
De Gouden Ridder: het verticale paneel van de Stoclet-fries
Vierkanten, driehoeken, cirkels, goud, zilver en platina vormen een figuur die zo abstract is dat het lange tijd werd beschreven als een eenvoudig geometrisch patroon. Geplaatst op de kleine muur van de eetkamer van het Stoclet-paleis bewaakt de ridder de doorgang daartussen The Waiting en De prestatie.
Directe reactie
Wat is de Ridder van de Stoclet-fries?
De Ridder is het verticale paneel ontworpen door Gustav Klimt voor de smalle wand van de eetzaal van het Stoclet Paleis in Brussel Het behoort tot het enorme decor dat rond 1905 in opdracht werd gemaakt, gedurende meerdere jaren ontwikkeld en vervolgens in 1911 in mozaïek vertaald door de werkplaats van Leopold Forstner met de Wiener Werkstätte In tegenstelling tot The Waiting, van De prestatie en van deBoom des levens, de menselijke figuur wordt bijna volledig geabsorbeerd door de geometrie.
Het oorspronkelijke ontwerp dat bij MAK bewaard werd meet 197 × 89,9 cm In het bovenste gedeelte is een schematische kop te zien, boven een stapel vierkanten, driehoeken, schijven en metalen strips Het geheel lijkt opgebouwd als een miniatuurarchitectuur: een basis, een troon, een harnas en een bewaker verenigd in een enkele kolom.
Lange tijd sprak de kunstgeschiedenis van een "abstracte compositie" Een briefkaart van Klimt naar Emilie Flöge, waar hij expliciet de "Ridder" noemt, hielp zijn identiteit te herstellen Het paneel wordt dan leesbaar als centrale bewaker van het programma: het scheidt en verbindt beide grote muren gewijd aan wachten en volbrengen.
Begeleide lezing
Vijf vormen zijn voldoende om een bewaker te laten verschijnen
Het hoofd gereduceerd tot een teken
Gezicht is niet gemodelleerd Bovenaan geplaatst lijkt het op een masker of helm gezien vanaf de voorkant.
Het grote centrale plein
Deze stabiele massa kan een gepantserde romp, een zitplaats of een schild oproepen, Het verankert het hele paneel.
Driehoeken en punten
De hoeken geven het lichaam defensieve spanning De zachtheid van de naburige spiralen wordt vervangen door een heraldische constructie.
Schijven en ogen
Cirkels gaan als klinknagels, sieraden of bewakingsapparatuur door de zuil, De figuur lijkt te zien zonder een naturalistische blik te hebben.
De Acanthus-basis
Onder het plein verbindt het plantengebied de geometrische bewaker met de siertuin die de andere muren bedekt.
Olie, tempera en bladgoud op doek, 100 × 100 cm, Kunstmuseum prefectuur Aichi, Nagoya Afbeelding van het officiële Japanse portaal voor cultureel erfgoed, Public Domain Mark.
Frequente verwarring
Dit paneel is niet het schilderij van de Gouden Ridder uit 1903
Vaak worden twee werken van Klimt onder dezelfde Franse naam samengebracht, Het vierkante schilderij uit 1903, officieel getiteld Het leven is een strijd, toont een gepantserde ridder gemonteerd op een groot zwart paard. Het behoort tot het Aichi Prefectural Art Museum in Japan.
Het zeven tot acht jaar later ontworpen Stoclet-paneel bevat geen paarden, geen duidelijk zichtbare speren, geen landschap Zijn lichaam is geheel geometrisch De link tussen beide beelden berust op het idee van bewaker en op gouden harnassen, niet op een materiële of verhalende identiteit.
Dus beter te gebruiken The Knight voor het MAK karton en Het leven is een gevecht (de Gouden Ridder) voor het schilderij uit 1903 behoudt de titel van dit artikel "Gouden Ridder" omdat het overeenkomt met Franstalig onderzoeksgebruik, maar het onderscheid moet expliciet blijven.
Het beslissende muurje
In de eetkamer houdt de Ridder de centrale as vast
De fries is geen op zichzelf staand schilderij dat in een galerij hangt, Het is ontworpen voor een specifieke kamer, met zijn proporties, zijn deuren, zijn meubels, zijn verlichting en de plaats van de gasten De twee lange muren dragen deBoom des levens, The Waiting, de Rozenstruik en De prestatie. De Ridder bezet de dwarswand die het perspectief sluit.
Deze positie verandert alles Van de tafel gezien verschijnt het paneel als een verticale kolom midden in een horizontale wereld, De spiraalvormige takken ontvouwen zich aan de zijkanten, terwijl de bewaker samentrekt in vierkanten en driehoeken De compositie vertelt niet het verhaal van een gevecht: het organiseert de passage tussen twee staten.
Volgens de MAK-kennisgeving zou Adolphe Stoclet zijn plaats direct onder de Ridder hebben ingenomen, deze vereniging voedde het idee van een symbolisch portret van de sponsor als patriarch, Het blijft een interpretatie die verband houdt met het gebruik van de kamer, geen fysiognomische identificatie: het paneel reproduceert geen enkel herkenbaar gezicht.
Negen bladeren, drie muren
De Ridder bestaat alleen volledig in het midden van de fries
Met de negen bewaarde dozen kun je de circulatie van de blik in de kamer volgen: de grote muren ontwikkelen de symbolische tuin, de kleine muur condenseert het gezag tot één figuur.
Vier essentiële buren
De tuin, het wachten en de omhelzing rond de conciërge
The Waiting
Een Egyptische danseres gaat vooruit in profiel Haar lichaam blijft leesbaar, maar haar kleding wordt een piramide van driehoeken, ogen en sieraden.
De prestatie
Het koppel gaat over in een gemeenschappelijke vacht. De omhelzing krijgt een patroon dichtbij Kiss, maar voegt het in de architectuur en de tuin in.
De rozenstruik
De compacte struik vult de ruimte zonder de spiralen van de boom te gehoorzamen. De bloemen worden kleur- en materiaalpunten.
Het paleis in lijnen
Aan de buitenkant contrasteert Hoffmann ook grote rechthoekige vlakken, scherpe randen en metaalachtige accenten, De Ridder behoort tot deze zelfde grammatica.
Een mozaïek om te maken
De tekening geeft een materiaal aan, niet alleen een kleur
Klimt gebruikt zelf metalen op het karton en schrijft instructies voor de werkplaats om elk bord met een nauwkeurig oppervlak te vertalen.
Karton combineert krijt, potlood, gouache, brons, zilver, goud en platina op transparant papier en tekenpapier Deze materialen simuleren niet alleen toekomstige glans: ze stellen Klimt in staat de reactie van licht te testen en te communiceren met ambachtslieden.
Het definitieve mozaïek maakt gebruik van glas, email, marmer, parelmoer, keramiek, gehamerd metaal en kostbare bladeren In een brief gewijd aan de keuze van monsters beschrijft Klimt de kwaliteiten van goud, de kleur van email en het gebruik van parelmoer. Zelf erkent hij dat het geheel "verschrikkelijk duur" zal zijn.
Gold
Verschillende warme tonen structureren de figuur en verenigen deze onderaan de cyclus.
Bronze
Het verduistert bepaalde vormen en voorkomt dat het hele oppervlak dezelfde glans produceert.
Emaille
De vlakke gekleurde vlakken geven de cirkels en driehoeken een bijna minerale intensiteit.
Platinum
Kouder dan goud, het creëert duidelijke metalen accenten in karton en mozaïek.
Parelmoer
De veranderende reflecties transformeren de heldere schijven volgens de beweging van de kijker.
Steen en glas
Hun korrel geeft de wiskundige tekening een voelbare en onregelmatige aanwezigheid.
Eén auteur, meerdere handen
Van Klimt tot de muur: wie realiseert de Ridder echt?
Het woord "Klimt" is niet voldoende om fabricage te beschrijven De schilder ontwerpt het beeld, tekent op schaal, kiest kleurrelaties en annoteert de materialen Maar mozaïek is een collectief werk dat snijden, assembleren, snijden, bakken, leggen en aanpassen aan architectuur vereist.
Gustav Klimt · de ontwerper
Hij fixeert het programma, de vormen, kleuren en materialen op de negen dozen.
Josef Hoffmann · de architect
Hij organiseert de zaal, de bijlen en de exacte plaats van de fries in het Gesamtkunstwerk.
Leopold Forstner · de mozaïcist
Zijn werkplaats vertaalt karton naar materiaalpanelen, in samenwerking met Wiener Werkstätte.
De ambachtslieden · het werkelijke oppervlak
Mozaïeken, emailleurs en metaalbewerkers transformeren het getekende bord in een kostbare en duurzame muur.
Brussel · Tervuerenlaan
Het echte paleis: een totaal nog steeds privékunstwerk
Het paleis, gebouwd van 1905 tot 1911 voor Adolphe en Suzanne Stoclet, is een van de meest complete ensembles van de Weense moderniteit en staat sinds 2009 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
Van de orde tot het museum
Chronologie van de Ridder en de Stoclet-fries
Geboorte van het project
Adolphe en Suzanne Stoclet vertrouwen hun Brusselse huis toe aan Josef Hoffmann. Klimt ontvangt al snel het decor van de eetkamer.
Klimt op de bouwplaats
De schilder gaat met Hoffmann en Fritz Waerndorfer naar Brussel, Hij denkt al eerder aan een werk van metaal en email dan aan een eenvoudige muurschildering.
De negen dozen
Klimt maakt de levensgrote tekeningen op transparant papier, inclusief het negende element getiteld The Knight.
Mozaïekvertaling
De Forstner werkplaats en de Wiener Werkstätte fabriceren en installeren vervolgens de cyclus in de paleis eetkamer.
Klimt ziet het geheel voltooid
Ansichtkaarten die naar Emilie Flöge zijn gestuurd, getuigen van haar verblijf in Brussel en hielpen later bij het identificeren van de Ridder.
Nieuwe presentatie bij MAK
De negen dozen komen voor in de opnieuw geïnstalleerde vaste collectie WENEN 1900 - Everyday. A Total Work of Art.
Wenen en Brussel
Waar de Ridder vandaag te zien?
De originele doos behoort tot het MAK - Museum voor Toegepaste Kunsten in Wenen, onder inventarisnummer MAL 226-9 Sinds de heropening van de permanente presentatie gewijd aan Wenen 1900 in februari 2026 zijn de negen werktekeningen weer geïntegreerd in de route, aangezien elke ophanging kan veranderen, blijft het verstandig om de museumpagina te controleren voordat u op reis gaat.
Het laatste mozaïek blijft in de eetzaal van het Stocletpaleis in Brussel Het gebouw staat op de monumentenlijst van UNESCO, maar het is nog steeds van de familie en is niet toegankelijk voor publiek Je moet daarom geen interieurbezoek aankondigen of een ticket verkopen dat niet bestaat.
Om de techniek te begrijpen is de MAK vandaag de dag de meest bruikbare plek: je kunt het transparante papier, metalen, correcties, handgeschreven aantekeningen en de relatie tussen de negen vellen observeren Om de architectuur te begrijpen, moet je dit bezoek voltooien met foto's van het paleis en de eetkamer.
Documentatie
Belangrijkste bronnen
MAK /Google Kunst en cultuur · Le Chevalier
Titel, datering, techniek, afmetingen, inventaris, late identificatie en plaats op de kleine muur.
Raadpleeg de instructies →Gustav Klimt-database · Stoclet-fries
Genesis, schaaltekeningen, opstelling van de drie muren, materialen en rol van de Forstner-werkplaats.
Lees de map →MAK · Verwachting en vervulling
Restauratie van de negen dozen, werkwijze, handgeschreven notities en tentoonstelling van de cyclus.
Zie tentoonstelling →MAK · Presentatie 2026
Nieuwe permanente installatie in Wenen 1900 en huidige aanwezigheid van de negen tekeningen van de fries.
Controleer de route →UNESCO · Palais Stoclet
Bouwdata, integriteit van het gebouw, Gesamtkunstwerk en Werelderfgoedlijst.
UNESCO raadplegen →Cultureel portaal van Japan · schilderkunst uit 1903
Officiële kennisgeving van Het leven is een gevecht (de Gouden Ridder), afmetingen, techniek en Aichi Museum.
Zie andere Ridder →Visuele credits: historische cartoons en reproducties van de fries, publiek domein via Wikimedia Commons en Google Arts & Culture Eetkamer uit 1914, MAK collectie, publiek domein Uitzicht en detail van het Stoclet Palace: Busoni, CC BY-SA 3.0 Portret van Josef Hoffmann, publiek domein. Het leven is een strijd : officieel Japans cultureel erfgoed portaal, Public Domain Mark Elke afbeelding wordt slechts één keer gebruikt in het artikel.
Veelgestelde vragen
De Ridder van de Stoclet-fries in acht antwoorden
Wanneer heeft Klimt de Ridder getekend?
De laatste doos dateert van 1910 -1911 Het behoort tot de laatste ontwerpfase van de Stoclet-fries, die in 1911 in mozaïek werd geïnstalleerd.
Wat zijn de afmetingen van het karton?
Het bij MAK bewaard ontwerp meet 197 × 89,9 cm Het is bijna levensgroot en komt overeen met het negende element van de cyclus.
Waarom lijkt het personage abstract?
Klimt reduceert het lichaam tot vierkanten, driehoeken, cirkels, stroken en metalen oppervlakken De figuur functioneert meer als architectuur en als teken dan als portret.
Hoe weten we dat het een ridder is?
Een ansichtkaart die door Klimt naar Emilie Flöge werd gestuurd, noemt expliciet de "Ridder". Vóór deze ontdekking werd het werk vaak omschreven als een abstracte compositie.
Waar was de Ridder in het paleis?
Het besloeg de kleine muur van de eetkamer, tussen de twee grote muren met de Boom van Leven, Wachten en Volkomenheid.
Is de Gouden Ridder uit 1903 hetzelfde werk?
Nr. Het schilderij uit 1903, Het leven is een strijd, toont een ruiter op een zwart paard en bevindt zich in het Aichi Museum Het Stoclet paneel is een geometrische bewaker ontworpen in 1910 -1911.
Wie heeft het mozaïek gemaakt?
De werkplaats van mozaïcist Leopold Forstner maakte het met de Wiener Werkstätte op basis van Klimts cartoons, annotaties en materiaalkeuzes.
Kunnen we het Stoclet Palace bezoeken?
Niet op een routinematig openbaar bezoek Het paleis is een privé familiebezit Het originele karton is daarentegen van MAK in Wenen.
Winkelselectie
De levensboom, Stoclet Frieze - Gustav Klimt
Vind dit werk in handgeschilderde reproductie en verken de bijbehorende schilderijen.
0 reacties