Was Leonardo da Vinci homoseksueel?
Een Florentijnse beschuldiging in 1476, een leven zonder bekende vrouw, mannelijke metgezellen en bijna dertig jaar nabijheid tot Salaikh: de aanwijzingen zijn reëel Maar hun betekenis vereist meer precisie dan legende.
Leonardo's aantrekkingskracht tot mannen is plausibel, misschien waarschijnlijk, maar het kan niet worden bewezen als een identiteit in de moderne zin van het woord. De zaak uit 1476 is zonder veroordeling gedocumenteerd. Salaikh was zeker zijn leerling, assistent en langdurig familielid; geen enkel bewaard document noemt hem expliciet als haar minnaar.
Een legitieme vraag, een antwoord zonder valse zekerheid
Het woord "homoseksueel" duidt tegenwoordig een oriëntatie of identiteit aan In het 15e-eeuwse Florence spreken archieven vooral van verboden handelingen, reputatie en stedelijke discipline: men deelt mensen niet in bij onze categorieën.
Het is daarom noodzakelijk om drie niveaus te scheiden. De eerste is documentair: in 1476 wordt Leonardo treffend genoemd in een aanklacht wegens sodomie. De tweede is biografisch: hij trouwde niet, er wordt geen vrouwelijke affaire bevestigd en hij deelde zijn werk permanent met mannen, met name Salaigh en vervolgens met Francesco Melzi. De derde is interpretatief: kunstenaars, historici en psychoanalytici zochten in de werken bevestiging die ze niet alleen kunnen bieden.
De eerlijkste formulering is noch "we weten niets", noch "Salaikh was zeker haar minnaar". Het is genuanceerder: de bronnen maken een aantrekkingskracht op mannen geloofwaardig, maar documenteren noch een beweerde identiteit, noch de seksuele aard van een specifieke relatie rechtstreeks.
Gedocumenteerd
Een Florentijnse procedure uit 1476, de afwezigheid van een bekend huwelijk, de blijvende aanwezigheid van Salaigh en Melzi, en de bepalingen van het testament.
Plausibel
Leonardo's aantrekkingskracht tot mannen, emotionele intimiteit met bepaalde metgezellen en de invloed van jonge modellen op zijn schoonheidsideaal.
Niet aangetoond
Of Salaikh haar minnaar was, of elk jong gezicht haar portret was, of dat de schilderijen het mogelijk maken een seksuele geaardheid te diagnosticeren.
Het proces dat geen veroordeling was
In het voorjaar van 1476 beschuldigde een anonieme post verschillende jonge mannen ervan seksuele relaties te hebben gehad met Jacopo Saltarelli, een leerling-goudsmid van rond de zeventien jaar. Leonardo, toen vierentwintig jaar oud en nog steeds verbonden aan de werkplaats van Verrocchio, was een van degenen die aan de kaak werden gesteld.
De procedure valt onder de Ufficiali di Notte, de "Officiers van de Nacht", een magistratuur die is opgericht om sodomie te controleren en te vervolgen De beschuldiging was ernstig Het resulteert echter niet in een behouden veroordeling: bij gebrek aan toelaatbare getuigenissen en omdat de aanklacht anoniem blijft, wordt de zaak verlaten.
Eerste anonieme aanklacht Leonard en drie andere mannen worden genoemd met Jacopo Saltarelli.
De aanklacht wordt herhaald Ook hier worden de door de procedure vereiste getuigen niet met naam genoemd.
Vervolgingen worden afgewezen of geseponeerd Er is geen vonnis waarin Leonardo schuldig wordt bevonden.
Belangrijke verduidelijking: zeggen dat Leonardo "veroordeeld was voor homoseksualiteit" is vals Zeggen dat de beschuldiging nooit heeft bestaan is net zo vals De archieven stellen een aanklacht en een procedure vast zonder veroordeling.
In Florence was sodomie een rechtshandeling, geen identiteit
Renaissance Florence had een mannelijke cultuur die zeer gestructureerd was door workshops, broederschappen, clienteles en leeftijdsverschillen Relaties tussen mannen konden deel uitmaken van deze gezelligheid, maar ze werden ook gecontroleerd, gestraft en gebruikt in politieke of persoonlijke rivaliteit.
Historicus Michael Rocke heeft uit rechtbankverslagen aangetoond dat de vervolgingen talrijk waren en dat de praktijken diffuser waren dan het beeld van een handvol ‘homoseksuelen’ gescheiden van de rest van de samenleving. Moderne categorieën overlappen daarom niet goed met 15e-eeuwse archieven.
Deze voorzichtigheid mag de mogelijkheid van verlangen niet uitwissen Het vermijdt alleen het transformeren van een gerechtelijk woord, "sodomie", in een volledige diagnose van de intieme identiteit van een man van wie geen persoonlijk dagboek bewaard is gebleven.
Student ging op tienjarige leeftijd naar de werkplaats
Gian Giacomo Caprotti da Oreno, bijgenaamd Salaikh of Salai, trad in 1490, rond zijn tiende, in dienst bij Leonardo's huiswerkplaats in Milaan, een briefje van Leonardo beschrijft meteen een moeilijk, hebzuchtig, liegend, dief en koppig kind. De bijnaam verwijst naar de "kleine duivel" van een populair verhaal.
Deze kritieken maken geen einde aan hun relatie Salaikh bleef bijna drie decennia lang verbonden met Leonardo, als student, assistent, vertrouwde man en schilder op zichzelf Hij reisde met de werkplaats mee, droeg dure kleren die door Leonardo werden betaald of geteld, en kreeg uiteindelijk een deel van de Milanese wijngaard in het testament van 1519.
Deze duur is opmerkelijk Het vestigt een diepe menselijke en professionele nabijheid Ze zegt echter niet, op zichzelf, of het vaderlijk, emotioneel, economisch, seksueel - of meerdere van deze dimensies op verschillende tijdstippen was.
Geboorte van Gian Giacomo Caprotti bij Milaan.
Toegang tot Leonardo's werkplaats, nog een kind.
Assistent- en schilderactiviteit in de atelierbaan.
Leonardo's testament laat hem de helft van de Milanese wijnstokken na.
Salaikh sterft aan een schotwond, zo blijkt uit bekende documenten.
Geen enkele bewaarde brief kwalificeert hem als minnaar of beschrijft een seksuele relatie.
De relatie met Sala§: bewijs, mogelijkheid en uitvinding
Een eerlijker beeld wordt verkregen door niet elk detail te vragen hetzelfde te "bewijzen" Sommige feiten zijn solide, andere ondersteunen een hypothese, weer andere zijn een late reconstructie.
Duurzame nabijheid
- Salaikh ging in 1490 naar de werkplaats.
- Leonardo's rekeningen en aantekeningen registreren zijn gedrag, uitgaven en kleding.
- Hij bleef decennialang verbonden aan de werkplaats.
- Hij krijgt in het testament de helft van de wijngaard van Milaan.
- Hij ontwikkelde zijn eigen activiteit als schilder naar Leonardo-modellen.
Genegenheid, verlangen, model
- Leonardo's tolerantie jegens Salaikh kan een uitzonderlijke persoonlijke gehechtheid weerspiegelen.
- De krullende schoonheid van sommige jonge mannen komt overeen met het type dat geassocieerd wordt met de mensen om hem heen.
- Een intieme of seksuele relatie is mogelijk in de context van biografische signalen.
- Bepaalde tabellen konden Salaikh als model gebruiken, zonder dat alle gevallen gedocumenteerd waren.
Een identificeerbaar "paar"
- Geen enkel contract, gedicht, bekentenis of directe getuigenis noemt Salaikh als minnaar.
- Materiële overerving is geen verklaring van seksuele geaardheid.
- Een androgyn gezicht is niet automatisch een portret van Salaikh.
- De procedure van 1476, veertien jaar voor zijn aankomst, documenteert niets over hun relatie.
Werken kunnen een ideaal suggereren, geen privéleven onthullen
Jonge gezichten met overvloedige krullen, dubbelzinnige glimlachen en soepele lichamen voedden Leonardo's vreemde lezingen. Ze zijn vruchtbaar voor de geschiedenis van de receptie. Maar de identificatie van modellen blijft vaak onzeker, en iconografie is geen intiem document.
De Engel van de Doop
Deze engel, geschilderd in het atelier van Verrocchio vóór de ontmoeting met Salaigh, laat zien dat jeugdige gratie al tot de taal van Leonardo behoort We mogen daarom niet elke mannelijke schoonheid reduceren tot één enkel model.
Sint Johannes de Doper
De traditie associeert soms de glimlach, krullen en androgynie van de heilige met Salaigh. Het Louvre-bericht herinnert er echter aan dat deze identificatie geen verzekerde documentaire basis heeft en dat er een ander voorgesteld model bestaat.
Een Sint Jan uit de werkplaats
Deze door Salaigh geschilderde versie toont vooral de circulatie van composities in de werkplaats, Het geeft informatie over zijn geleerdheid en een gedeeld repertoire, niet over de seksuele aard van zijn band met de meester.
Bacchus, tussen heilige en oude god
Getransformeerd in de loop van de tijd van een Sint-Jan in de woestijn in Bacchus, condenseert deze sensuele figuur de ambivalentie die specifiek is voor de werkplaats. Zijn zachtheid, zijn huid en zijn gebaar kunnen een verhaal van de mannelijke blik voeden; ze staan ons niet toe een geliefde met zekerheid te identificeren.
Oudere Leonardo?
Zelfs Leonardo's meest bekende beeld is een 'vermoedelijk zelfportret'. Deze waarschuwing op een beroemd gezicht herinnert ons eraan hoe waakzaam we moeten zijn bij het herkennen van Salaikh in andere werken.
Twee nauwe, twee verschillende erfgoederen
Francesco Melzi sloot zich later aan bij Leonardo, vergezelde hem naar Frankrijk en waakte over hem in zijn laatste jaren Tegen een Salaikh "minnaar" van een Melzi "secretaris" is aantrekkelijk, maar te eenvoudig De documenten verdelen voornamelijk rollen en goederen.
Salaikh, lange onregelmatige loyaliteit
Aanwezig sinds de kindertijd, afwisselend een bron van ergernis, assistent, schilder en begunstigde van het testament.
- Entree
- 1490, in Milaan
- Duur
- Bijna dertig jaar gedocumenteerde verbinding met de werkplaats
- Legacy
- De helft van de Milanese wijnstokken
- Relatie
- Uitzonderlijke nabijheid; seksualiteit zonder papieren
Melzi, de intellectuele erfgenaam
Jonge Lombardische edelman, beschaafde discipel, reisgenoot en bewaker van het handgeschreven corpus.
- Entree
- Rond 1506 -1508
- Laatste jaren
- Rome dan Amboise, met Leonardo
- Legacy
- Boeken, instrumenten, tekeningen en manuscripten
- Relatie
- Bewezen vriendschap en vertrouwen; seksualiteit zonder papieren
Het testament lost een sentimentele rivaliteit niet op. Hij vertrouwde Melzi het intellectuele geheugen van Leonardo toe en gaf Salaikh aanzienlijk land. Deze erfenissen bewijzen de plaats van de twee mannen, niet de exacte vorm van hun intimiteit.
Het stilzwijgen van bronnen verbiedt de hypothese niet Het verbiedt alleen de hypothese als archief te presenteren.
Waarom groeide de legende zo veel?
In 1910 publiceerde Sigmund Freud een studie over een jeugdherinnering aan Leonardo Hij construeert een interpretatie van zijn seksualiteit, zijn moeder en zijn verlangen gesublimeerd in onderzoek De tekst heeft een blijvende impact gehad op de populaire cultuur, maar is deels gebaseerd op een foutieve vertaling: de nibbio uit de Italiaanse tekst komt een vlieger, geen gier.
Sindsdien wordt Sala§ in romans, films en essays soms als een universele sleutel behandeld Queerstudies hebben het ook mogelijk gemaakt om het dossier op nuttige wijze te heropenen, om te zien waarover oudere biografieën zwegen en om het mannelijke ideaal van de werken in twijfel te trekken. Hun interesse hangt niet af van de onmogelijke ontdekking van een modern certificaat van seksuele geaardheid.
Goede geschiedenis onderscheidt daarom hedendaagse zichtbaarheid van historisch bewijs We kunnen de sterke plausibiliteit van een mannelijk verlangen bij Leonardo herkennen zonder intieme scènes uit te vinden die de documenten niet vertellen.
Zes vragen om van een biografie geen gerucht te maken
Het juridische dossier van 1476 weegt meer dan een fictief verhaal uit de 20e eeuw.
De Florentijnse gerechtigheid streeft handelingen na die als sodomie worden gekwalificeerd; het definieert geen moderne oriëntatie.
Nee. Het bestaan van een aanklacht komt niet neer op een schuldig vonnis.
Voor de Sint Johannes de Doper, identificatie met Salaikh blijft besproken.
Nee. Hij verdeelt eigendommen onder familieleden en documenteert het belang ervan.
Een redelijke conclusie uit convergerende aanwijzingen, anders dan een expliciet bevestigd feit.
De Sint Jan en Bacchus van de werkplaats
Deze twee figuren behoren tot de meest besproken beelden als we verlangen, androgynie en de circulatie van modellen in Leonardo benaderen De reproducties van de winkel stellen ons vooral in staat licht, gebaren, sfumato en de dubbelzinnigheid van de blik op de schaal van het schilderij te bestuderen.
Lees ook
De workshop werpt beter licht op het dagelijks leven van Salaikh en Melzi dan geïsoleerde speculaties.
Salaigh, Melzi en de werkplaatsVeelgestelde vragen
Werd Leonardo da Vinci veroordeeld voor sodomie?
Nee. Hij werd in 1476 in een anonieme aanklacht genoemd, waarna de zaak werd geseponeerd zonder bekende veroordeling. De afwezigheid van genoemde getuigen en het anonieme karakter van de klacht wogen op de procedurele uitkomst.
Wie was Jacopo Saltarelli?
Een jonge Florentijnse leerling-goudsmid, rond de zeventien jaar oud, genoemd in de aanklacht van 1476. moderne verslagen voegen soms spectaculaire kwalificaties toe die met voorzichtigheid moeten worden behandeld.
Was Salaikh Leonardo's minnaar?
Het kan, maar is niet bewezen Salaikh was zeker een student, assistent, schilder en langdurig familielid Geen enkel bewaard document beschrijft expliciet een seksuele of romantische relatie tussen hen.
Heeft Salaikh geposeerd voor Johannes de Doper?
Identificatie is traditioneel en wordt vaak herhaald, maar het is niet verzekerd. Het Louvre benadrukt dat het lezen van het schilderij als een verborgen portret van Salaikh geen documentaire basis heeft.
Waarom hebben we het ook over Francesco Melzi?
Melzi vergezelde Leonardo tijdens zijn laatste jaren en erfde zijn manuscripten en instrumenten Zijn plaats herinnert ons eraan dat Leonardo's intieme en professionele entourage niet gereduceerd is tot Salaikh.
Welke conclusie trekken historici?
Formuleringen variëren Velen beschouwen een aantrekkingskracht tot mannen plausibel of waarschijnlijk, terwijl ze weigeren om met zekerheid een moderne identiteit te laten gelden Directe bronnen blijven beperkt.
0 reacties